ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΓΕΙΟ...ΣΤΟ ΠΟΤΗΡΙ

Τα μέρη των περισσότερων αγγείων

Για αναλογιστείτε πόσα σκεύη έχουμε στη διάθεση μας για να απολαύσουμε αλλά και για να αποθηκεύσουμε τελικά το κρασί!!! Ποτήρια κάθε λογής, άλλο για τα κόκκινα, άλλο για τα λευκά, άλλο για τα γλυκά και αφρώδη! Ο διαχωρισμός όμως δε σταματάει εδώ, υπάρχουν ποτήρια για κάθε ποικιλία ξεχωριστά! Καράφες σε διάφορα σχήματα, άλλου σχήματος για τα παλαιωμένα ερυθρά, άλλου για τα νέα κρασιά. Στις δε φιάλες εκεί κι αν έχουμε τεράστια γκάμα σε μεγέθη και σχήματα (βλέπε  ανάλογο post). Όσο αφορά το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένες, εκεί τα πράγματα είναι πιο απλά! Κυρίως γυαλί και δευτερευόντως πλαστικές φιάλες, ασκοί και tetra pack. Αν γυρίσουμε το χρόνο πίσω μερικές χιλιάδες χρόνια, θα διαπιστώσουμε αντίστοιχη ποικιλία δε δοχεία μεταφοράς και αποθήκευσης αλλά και σε σκεύη για την οινοποσία.
1.ΑΜΦΟΡΕΑΣ. Ο αμφορέας ήταν συνήθως πήλινο αγγείο και σπανιότερα μεταλλικό (χάλκινο, ορείχαλκο, ασημένιο ή χρυσό). Χρησίμευε για την αποθήκευση του κρασιού. Το σχήμα του περίπου γνωστό σε όλους μας, διογκωμένος στη μέση, με στενό λαιμό και δυο λαβές. Απεικόνιζαν γεωμετρικά σχήματα αλλά και διάφορες παραστάσεις. Ο πυθμένας τους ήταν οξύς έτσι ώστε να μπορεί να βυθίζεται εύκολα στα χωμάτινα δάπεδα των υπογείων αποθηκών και να παραμένουν σε όρθια θέση. Επίσης οι μικροί αμφορείς μπορούσαν να κρεμαστούν ή να στηριχτούν σε τοίχο.
2.ΚΡΑΤΗΡΑΣ. Ο κρατήρας ήταν αγγείο μεγάλο κατασκευασμένο βασικά από πέτρα ή χαλκό και χρησίμευε για την ανάμιξη του οίνου με το νερό στα συμπόσια και τις ιεροτελεστίες. Είχαν σχήμα κώδωνα με στόμιο μεγαλύτερο της κοιλίας και χείλη προεξέχοντα. Οι δε λαβές του ξεκινούσαν από το κάτω μέρος της κοιλίας.
3.ΚΥΛΙΞ. Η κύλιξ κατασκευαζόταν από πληθώρα υλικών και χρησιμοποιούνταν για την πόση του κρασιού. 'Ηταν σχήματος κυκλικού με μεγάλη διάμετρο σε σχέση με το βάθος της.
4.ΚΑΝΘΑΡΟΣ. Ο κάνθαρος ήταν συνήθως πήλινος διακοσμημένος με αγγειογραφίες και εγχάρακτες παραστάσεις. Το σχήμα του ήταν πρόδρομος των σημερινών φλιτζανιών τσαγιού, με βαθιά κοιλιά και πλατύ στόμιο και τις δυο λαβές του να ξεκινούν από τη βάση της κοιλίας και να καταλήγουν στα χείλη. Σε πολλές παραστάσεις ο Θεός Διόνυσος απεικονίζεται να κρατάει αυτό το σκεύος.
5.ΚΟΤΥΛΗ ή ΣΚΥΦΟΣ. Η κοτύλη χρησίμευε ως ποτήρι οίνου από τους ομηρικούς χρόνους. Συνήθως από πηλό αλλά και από άργυρο ή χρυσό. Χρησίμευε κι ως ιερατικό σκεύος αλλά και για τη μέτρηση του οίνου στο εμπόριο.
6.ΚΥΑΘΟΣ. Ο κύαθος ήταν μικρό αγγείο με μακριά λαβή για να φτάνει στον πυθμένα του κρατήρα (σαν κουτάλα) που χρησιμοποιούνταν στα συμπόσια για τη μεταφορά του κρασιού από τον κρατήρα στα ποτήρια. Κατασκευασμένο από πολύτιμα μέταλλα,συνηθέστερα χαλκό.Εναλλακτικά ήταν και μετρικό εργαλείο.
7.ΟΙΝΟΧΟΗ. Πήλινο αλλά και μεταλλικό σκεύος. Έμοιαζε αρκετά στη σημερινή κανάτα με παρόμοια χρησιμότητα. Είχε εξογκομένη κοιλία και λαιμό που κατέληγε σε προχόη. Έφερε λαβή που ξεκινούσε από το άνω μέρος της κοιλίας κι έφτανε στο άκρο της προχόης. Χρησίμευε για την πλήρωση των ποτηριών. Σε αρκετές περιπτώσεις οι οινοχόες έφεραν στη λαβή μικρές οπές ή κρίκους για να περνά ιμάντας και να αναρτώνται.
8.ΣΤΑΜΝΟΣ. Πήλινο αγγείο για την εναπόθεση οίνου.
9.ΦΙΑΛΗ. Πήλινα συνήθως αγγεία διαφόρων μεγεθών και σχημάτων που έφεραν επιγραφές και παραστάσεις. Σπανιότερα τις χρησιμοποιούσαν και σαν ποτήρια.
10.ΥΔΡΙΑ. Η υδρία όπως δηλώνει και το όνομα της προοριζόταν για τη μεταφορά νερού. Όμως χρησιμοποιούνταν και για την αποθήκευση οίνων με την τοποθέτηση τους μέσα στη γη. Η υδρία ήταν συνήθως πήλινο αγγείο , εξογκωμένο στη μέση με στόμιο και βάση πλατιά. Έφερε δύο μικρέ λαβές στα πλάγια του στομίου και μία μεγάλη κάθετη από το χείλος του στομίου μέχρι την αρχή της κοιλίας.

ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ;

Και φυσικά μετράει...το μέγεθος της φιάλης! Σε συνέχεια του προηγούμενου post, θα δούμε ότι οι μεγάλες φιάλες έχουν και πολλά πλεονεκτήματα. Ας ξεκινήσουμε με τα απλά. Καταρχήν πρόκειται για πολύ εντυπωσιακές παρουσίες, είτε όταν προορίζονται για δώρο είτε όταν αφήνονται πάνω στο τραπέζι με τους καλεσμένους μας...περιμένοντας να σερβιριστούν! Συνήθως αποτελούν εμφιαλώσεις περιορισμένης παραγωγής (απόδειξη τούτου η αρίθμηση τους) και σε πολλές περιπτώσεις το περιεχόμενο τους είναι ότι καλύτερο μπορούν να μας παρουσιάσει το εκάστοτε κτήμα. Επειδή όμως τα κρασιά των μεγάλων μπουκαλιών προορίζονται, σχεδόν πάντα, για μακρόχρονη παλαίωση, το μέγεθος τους βοηθάει πάρα πολύ στη διαδικασία αυτή. Η αναλογία αέρα και κρασιού στις μεγάλες φιάλες είναι μικρότερη από αυτήν των κλασσικών φιαλών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η επιθυμητή δράση του οξυγόνου να είναι αργή κι ισορροπημένη με συνέπεια το κρασί να ωριμάζει σταδιακά με εντυπωσιακά αποτελέσματα σε πολλές περιπτώσεις. Όταν βρεθείτε λοιπόν με μεγάλη παρέα τολμήστε να ανοίξετε μια φιάλη...τεραστίων διαστάσεων.